CAO ZORGVERZEKERAARS

ZORGVERZEKERAAR-CAO’S NU EEN STUK GEZONDER

Tekst Aukje Falger en Ronald de Kreij Beeld VGZ

Voor veel mensen in Nederland vormen noodzakelijke zorguitgaven een drukkende last. ‘Met een beetje pech kunnen iemands zorgkosten oplopen tot onhoudbare hoogte.’

Partnerverlof, seniorenverlof, sporten op kantoor, een sabbatical-regeling, een persoonlijk opleidingsbudget; de cao van VGZ voorziet er allemaal in. Inclusief 4,25 procent meer loon in achttien maanden tot, ingaande op 1 januari jongstleden. Maar of de cao met dit alles zoals de partijen beweren ook daadwerkelijk de “de gezondste cao van Nederland” is, dat moeten de deskundigen maar beoordelen.

VGZ is overigens een van de weinige zorgverzekeraars met een eigen cao. Alleen De Friesland heeft dit ook. Maar dat komt omdat deze verzekeraar onderdeel is geworden van Achmea en daarmee naar de Achmea-cao is overgegaan. Hiernaast is er nog de cao Zorgverzekeraars Nederland, waar CZ, DSW, Eno, Menzis en Zorg en Zekerheid onder vallen.

PERSONELEN VAN ZIEKENFONDSEN

Vroeger was dat anders. Toen viel al het zorgverzekeraarspersoneel onder de cao voor Personelen van Ziekenfondsen. In het archief van VGZ zijn nog veel oude exemplaren van die cao terug te vinden, te beginnen in 1948. Het was helaas niet zo snel te achterhalen of er voordien ook al zorgverzekeraars-cao’s werden afgesloten, maar het vermoeden is van wel. De eerste echte cao stamt uit 1894 (Amsterdamse diamantbewerkers) en de eerste landelijke cao dateert van 1914 (grafische sector). De oprichting van de oudste rechtsvoorganger van de FNV, het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV), vond plaats in 1906.

Een vergelijking van de oude en nieuwe cao’s levert opvallende verschillen, maar ook overeenkomsten op. Om maar met dit laatste te beginnen: alle cao’s bevatten afspraken over loon, arbeidsduur, (bijzonder)verlof, pensioen, overwerk, ziekte, schorsing en ontslag. Meer recentere onderwerpen zijn deeltijdwerken, werken in roosters, werken op ongebruikelijke uren, verlof in verband met zorgtaken, seniorenregeling, sabbaticalregeling, persoonlijke ontwikkeling, beoordelings- en functioneringssystemen en het arbeidsvoorwaarden keuzesysteem.

Dat was toen: aparte salarisschalen voor mannen en vrouwen

BODE-INCASSEERDER

De ziekenfondsen stammen uit 1941 met de invoering van het Ziekenfondsbesluit – toen nog “Krankenkasse” – door de Duitse bezetter. Maar solidariteit met zieken stamt al van ver daarvoor. De ambachtsgildes hadden een “ziekenbus” waarin leden geld stopten voor collega’s die vanwege ziekte niet konden werken en dus ook geen inkomen hadden.

In de achttiende eeuw ontstond het eerste particuliere initiatief voor een algemeen solidair ziekenfonds. De premie werd opgehaald door een ziekenfondsbode. Deze functie komt in de cao uit 1948 terug als bode-incasseerder; een buitendienstfunctie met een werkweek van 48 uur.

VERSCHILLEN

Zoomen we in op de verschillen tussen de cao’s van toen en nu dan vallen enkele zaken op. De omvang is gegroeid van 31 naar 40 pagina’s en van 21 artikelen met 3 bijlagen naar 8 hoofdstukken en 8 bijlagen. Van in tienvoud ondertekenen naar digitale ondertekening. Van aparte salarisschalen voor mannen en vrouwen naar dezelfde salarisschalen. Van het ter beschikking stellen van een rijwiel naar een leaseauto. Van een arbeidstijd van 48 uur per week naar een arbeidstijd van 36 of 34 uur per week. Van ontslag op staande voet “wanneer de werknemer de werkgever, diens familieleden of huisgenoten, of zijne medearbeiders mishandelt, grovelijk beledigt of op ernstige wijze bedreigt” naar een schorsing bij vermoeden dat de medewerker zich schuldig heeft gemaakt aan een ernstig vergrijp.

Het meest tekenend voor de veranderende tijden is toch wel deze passage: “De werknemer is gehouden de hem opgedragen werkzaamheden met ijver en nauwgezetheid te volbrengen en daarbij stipt de bevelen van degenen, die boven hem zijn aangesteld, te volgen”. In de latere cao’s is dat veranderd in: “De medewerker is verplicht zijn werkzaamheden zo goed mogelijk uit te voeren.” Dat klink in de jaren twintig anno nu inderdaad een stuk gezonder.

Deel deze pagina