COLUMN

MIEKE

Mieke van Stigt is socioloog en pedagoog, schrijfster en columniste. Ze verbindt actuele maatschappelijkekwesties met ontwikkelingen in de samenleving als geheel en is bekend van haar boek Alles over pesten (2014) en haar columns en artikelen op Sociale Vraagstukken.

Beeld Mike Raanhuis

EEN GEZONDE LEEFSTIJL

De gezonde leefstijl staat hoog op de agenda. De gedachte is dat een ongezonde leefstijl er de oorzaak van is dat de huidige ziektekosten de pan uitrijzen. Daarom worden mensen opgeroepen om toch vooral te zorgen dat ze lichamelijk fit zijn, niet te zwaar worden of zijn, te stoppen met roken, matig te drinken en een balans te houden tussen inspanning en ontspanning.

Dit lijkt een prima constructie: op deze manier kunnen we goed functioneren, zelf in ons levensonderhoud voorzien en jagen we de samenleving niet onnodig op kosten. En natuurlijk is er helemaal niets op tegen dat we ons best doen om goed voor onszelf te zorgen.

PURE MAZZEL

Helaas is een mensenleven een stuk minder maakbaar dan we zouden willen. Een goede gezondheid is vaak eerder een kwestie van pure mazzel: word je met gezonde genen geboren, in een omgeving met schone lucht, zonder armoede en met weinig stress? Heb je een goed stel hersenen meegekregen, zodat je kunt doorleren en geen ongezond werk hoeft te doen? Dan nóg kun je pech hebben dat je ziek wordt, een verkeersongeluk krijgt of dat je door mentale overbelasting in geestelijke nood komt.

Ook onze sociale omgeving speelt een rol: werd je aangemoedigd om door te leren of vonden ze je maar raar? Zijn al je vrienden lid van een sportclub of ga je in je eentje naar een sportschool? Misschien ben je de enige die gestopt is met drinken of die op dieet is en krijg je te horen dat je niet zo ongezellig moet doen. Of je probeert te stoppen met roken terwijl iedereen om je heen blijft paffen. Of misschien word je gepest op je werk of krijg je te maken met discriminatie en uitsluiting. Ook dat zijn stressvolle en op termijn ziekmakende omstandigheden.

OVERHEID LAAT STEKEN VALLEN

En terwijl de overheid blijft hameren op gezonde keuzes, zijn er talloze factoren die onze gezondheid beïnvloeden en waar de overheid zelf flink wat steken laat vallen: milieuvervuiling, voedsel(on)- veiligheid, het woud van ongezonde verleidingen, de verhoogde btw op groenten en fruit, hogere werkdruk door bezuinigingen en onzekere banen. Zelfs armoede is een bewuste overheidskeuze, in een poging mensen te ‘activeren’. En zieke mensen krijgen te maken met steeds hogere ziektekosten en langere wachtlijsten, waar ze echt niet eerder beter van worden, integendeel.

Het idee van een individuele gezonde leefstijl neemt het zicht op al deze belangrijke factoren weg en maakt dat mensen zichzelf en anderen te kritisch bekijken. Pech wordt dan al gauw gezien als falen, wat enorm bijdraagt aan ongezonde stress. Wat we nodig hebben is daarom een mildere blik naar onszelf en anderen en een meer kritische blik naar de overheid, dat zou enorm bijdragen aan een zo gezond mogelijk leven.

Mieke van Stigt