KANTOORTUINEN

‘WERKEN IN KANTOORTUIN LEIDT AF’

Tekst Gerard van Hees Beeld Shutterstock

Hoogleraar cognitieve psychologie Stefan van der Stigchel veroorzaakte een stortvloed aan reacties met zijn column “Weg met de kantoortuin” in NRC Handelsblad. Hij sprak eind januari op de nieuwjaarsreceptie van FNV Finance.

De kantoortuin is niet meer weg te denken uit de financiële sector. En dat heeft echt niet alleen met het nieuwe agile werken te maken. Daarvoor was de trend er ook al: grote kantoorruimtes samen met aparte zitjes in de vorm van treincoupés, zitzakken en fauteuils. Met daarnaast stilteplekken, ruimtes om te telefoneren en cockpits om rustig te werken, bedoeld om het omgevingslawaai te compenseren. Alle reden dus voor FNV Finance om de kantoortuin te verheffen tot hoofdthema van de nieuwjaarsreceptie eind januari. De Utrechtse hoogleraar Stefan van der Stigchel nam de aanwezigen daar mee in zijn gedachtegang.

VERONTRUSTEND

Van der Stigchel begon zijn verhaal met de smartphone en ‘hoe we als Pavlov op elke piepje reageren’. Hij noemde dit ‘mentale jeuk’. Ook ontkrachtte hij het zogenaamde multitasking. Zelfs vrouwen kunnen het volgens hem niet. Multi-tasken, het om en om dingen doen, kost veel energie en leidt tot veel afleiding.

Zeer verontrustend, zeker voor werkgevers, was dan ook zijn analyse dat wanneer iemand wordt afgeleid terwijl die met een taak bezig is, het twintig minuten duurt voordat de focus weer helemaal terug is. In zijn visie worden werknemers in een kantoortuin voortdurend afgeleid. ‘Waarom de natuur in gaan zo goed voor ons is?’, vroeg hij zijn toehoorders. ‘Omdat daar geen afleiding is!’ En nog zoiets: het ziekteverzuim van kantoortuinwerkers ligt hoger.

AANDACHTSCOACHES

Van der Stigchel pleitte tijdens de receptie op het FNV-hoofdkantoor voor aandachtscoaches die goede tips kunnen geven. Zoals niet bellen als er anderen zijn, niet bellen als je bezet hebt aangeven op je computer en het gebruik van een koptelefoon met muziek (niet Nederlandstalig!), want muziek is als het bouwen van een muur om je heen.

Meer dingen die volgens hem goed werken zijn het doen van spieroefeningen, meditatie en concentratieoefeningen. Dit laatste bieden sommige bedrijven ook aan. Verder bepleitte hij pauzes nemen en een goede nachtrust, in zijn woorden ‘offline gaan’. Waarbij hij in een terzijde de mythe ontkrachtte dat het blauwe licht van de smartphone en TV kijken voor het slapen slecht is. Het gaat om afgeleid zijn, zei hij. Ook als je voor het slapen een te spannend boek leest is dat het geval. Net zoals bellen in de auto afleidt.

Opvallend was het voorbeeld dat hij noemde uit de VS, waar voor het werk het volkslied wordt gezongen. Dat is een aandachts-ritueel, volgens hem. ‘Je gaat je concentreren en daarbij geldt dat door je bezig te houden met één taak je in je flow komt.’

GA FIETSEN

Wie wil komen tot een creatief proces, moet volgens Van der Stigchel gaan fietsen om de beste ideeën te krijg. Of ga dagdromen, dat werkt ook heel goed. De Utrechtse hoogleraar noemde dit ‘mindwandering’.

FNV Finance merkt dat de leden verschillend denken over de kantoortuin. Maar het punt van afleiding en concentratie wordt veel gedeeld. Medewerkers zouden bijvoorbeeld bepaalde werkzaamheden, zoals een stuk schrijven, liever thuis doen. Ook hoort de bond klachten dat een dag op een drukke kantoortuin erg vermoeiend kan zijn. Anderen daarentegen zien de kantoortuin juist weer als heel inspirerend. Zij vinden het contact met de collega’s een creatief proces.

OP DE AGENDA

Het thema kantoortuin staat inmiddels op de agenda van de bond, die nu eerst de verschillende reacties op dit thema in beeld gaat brengen.