VOORWOORD

DE ADYENS VAN DEZE WERELD

FNV Finance heeft een nieuwe bestuurder: Bob Bolte. Nou ja, nieuw… Het is meer een nieuwe start bij een oude bekende branche. Enkele overpeinzingen bij zijn hernieuwde kennismaking.

Fortis, Royal Bank of Scotland, Banco Santander, weet u het nog? Met eerst die roemruchte overname van ABN AMRO en direct daaropvolgend de wereldwijde bankencrisis. Wat er van al deze spelers is overgebleven? Weinig tot niets. Zelfs ABN AMRO is nu fors kleiner dan toen.

Ik heb het allemaal van nabij meegemaakt als FNV-bestuurder in de financiële sector. In die jaren heb ik iets soortgelijks gezien in de IT- en de telecomsector: crisis, krimp, opstaan en weer doorgaan. Maar dan wel op een andere manier doorgaan. Met scheidslijnen die steeds vager zijn geworden – de telecombedrijven worden steeds meer IT-bedrijven – en IT-bedrijven die zich vergaand zijn gaan specialiseren.

DISRUPTORS

En de banken? Welnu, ook de banken zijn steeds meer IT-bedrijven geworden. En een enkele startup – of disruptor, zo u wilt – pikt er één banktaak uit, specialiseert zich daar in hoge mate in en wordt er vervolgens héél groot mee. Denk aan een betaalbedrijf als Adyen, dat inmiddels een beurswaarde heeft die groter is dan die van de drie grootste Nederlandse banken samen.

Wat betekent dit voor het bankwezen als geheel? Ik denk dat veel grote banken, zoals de ABN’s van deze wereld, graag de weg willen volgen van dergelijke IT-bedrijven met een bankvergunning, oftewel de Adyens van deze wereld. Kleiner in omvang, snel kunnen schakelen, agile werken; dat soort zaken. Natuurlijk, de expertise van het échte bankieren zal altijd nodig blijven, maar het zal financieel weinig opleveren. Verder zal alles wat geautomatiseerd kan worden geautomatiseerd worden. Wie dat niet doet, blijft hopeloos achter en zal verdwijnen. En ja, dit geldt ook voor de verzekeringsbranche die de afgelopen jaren een soortgelijke weg heeft afgelegd als de banken.

GEEN VROLIJKE BOODSCHAP

Dit is al met al geen vrolijke boodschap. Maar niemand had dan ook verwacht dat het na de bankencrisis allemaal hetzelfde zou blijven. Welke kant het op zou gaan kon toen nog niemand voorspellen. Nu we ruim tien jaar verder zijn, is meer duidelijk geworden. Verdere automatisering is de hoofdmoot geworden. Met krimp en banenverlies tot gevolg. Opvallend is wel dat het aantal FNV-leden uit de financiële wereld de afgelopen jaren vrijwel op gelijk niveau is gebleven. Dat is bemoedigend, maar ook nodig. De bond verkeert in een lastige positie, met al die veranderingen en die nieuwkomers zoals de Adyens van deze wereld.

Nu herinner ik me opeens: hebben de toezichthouders niet ooit eens gesteld dat alle houders van een bankvergunning ook een cao moeten hebben? Daar ga ik achteraan. Al is het maar om te voorkomen dat de IT-bedrijven die nu en straks bankje willen spelen ook nog eens gaan concurreren op arbeidsvoorwaarden. Verder is het nu net zoals in 2008 kort voor, tijdens en kort na de bankencrisis: alles staat nog open en de toekomst laat zich lastig voorspellen. Vast staat alleen dat het allemaal nog méér anders gaat worden.

Bob Bolte Bestuurder FNV Finance

Deel deze pagina