WERK & CORONA - 3

AON VRAAGT ONGEKEND LOONOFFER

Tekst Ronald de Kreij Beeld Jan Lankveld, Shutterstock

Het komt niet vaak voor; een werkgever die een loonoffer van zijn personeel vraagt. Verzekeringsmakelaar AON, ook bekend als sponsor van Manchester United, deed het wel. Het zou gaan om een vrijwillige bijdrage, maar dat werd door het personeel niet zo ervaren.

AON is een wereldspeler die zichzelf 'professional services firm' noemt. Onderdelen hiervan zijn een volmachtbedrijf en een adviseur op het gebied van pensioen, beloning en HRM. Recent nam AON in Nederland UMG (Unirobe Meeus Groep) over. Komend voorjaar wordt voor 32 miljard euro Willis Towers Watson, ook een wereldspeler, overgenomen. Voor alle duidelijkheid: wereldwijd is AON op dit moment na Marsh de tweede speler. Het bedrijf heeft in totaal 50.000 medewerkers in dienst, van wie 2.600 in Nederland. Er moet echt wel wat aan de hand zijn als zo’n bedrijf om een loonoffer vraagt.

LANGE BRIEF

Het verhaal begint in de maand april met een lange brief, van de hoogste AON-baas Gregory Case, aan het personeel. Hij vraagt het een loonoffer van 20 procent over de rest van dit jaar om de coronacrisis het hoofd te bieden, in ruil voor een werkgelegenheidsgarantie voor de duur van de crisis. De minst verdienenden worden ontzien.

Bestuurder Gerard van Hees van FNV Finance krijgt de brief doorgestuurd van een van zijn leden. Hij is verbaasd. Enerzijds omdat het een nogal vergaand voorstel betreft, terwijl de impact van de coronacrisis op dat moment nog onduidelijk is. Anderzijds omdat tegelijkertijd wordt aangekondigd dat het dividend wel gewoon aan de aandeelhouders zal worden uitbetaald.

De Nederlandse directie van AON schaart zich achter de oproep vanuit het hoofdkantoor en vraagt haar personeel daarom ook om de rest van dit jaar 20 procent in te leveren. De inmiddels in Nederland in werking getreden ondersteuningsmaatregelen van de overheid worden nergens vermeld. AON vraagt dan ook geen steun aan.

ECONOMISCHE NOODZAAK?

Van Hees schrijft een brief aan zijn leden, waarin hij hen oproept niet akkoord te gaan met het loonoffer. ‘We missen de economische noodzaak’, zegt hij. ‘AON heeft een uitstekend eerste kwartaal gedraaid en de aard van het bedrijf is niet van dien aard dat er een plotselinge omzetdaling wordt voorzien. AON zelf verwacht dat de kasstroom zal verminderen en dat ingrijpen daarom nu het verstandigste is. Dat de overheidsmaatregelen hiervoor niet worden ingeroepen en niet eens worden vermeld, roept vraagtekens op. Dat de aandeelhouders, die “risicodragend kapitaal” hebben verstrekt worden gespaard, is helemaal onbegrijpelijk. Ook in relatie tot de verwachte verminderde kasstroom. Nederlandse bedrijven maakten rond die tijd in april wél bekend om voorlopig geen dividend uit te keren, geen eigen aandelen in te kopen en bonussen niet uit te betalen.’

Gerard van Hees: ‘Erg transparant is het allemaal niet.’

PRINCIPEEL PUNT

‘Er is echter ook een meer principieel punt aan de orde’, vervolgt Van Hees. ‘De top van AON handelt op eigen houtje. Van enige werknemersparticipatie is geen sprake. De Europese en Nederlandse or zijn geïnformeerd, maar omdat het gaat om een oproep tot een vrijwillige bijdrage, is voor hen geen formele rol weggelegd. De vakbonden zijn ook niet om een mening gevraagd. Wat we dus vooral zien is de Angelsaksische cultuur van dit bedrijf: het gaat in de eerste plaats om de aandeelhouders.’

GESTEUND

Van Hees krijgt op zijn eerste ledenbrief veel reacties. Zijn achterban is er blij mee en voelt zich gesteund. Via WhatsApp wordt de brief ook massaal gedeeld. Velen willen FNV-lid worden.

‘Wat vooral opvalt’, zegt Van Hees, ‘is dat de vrijwilligheid van het verzoek niet als zodanig wordt ervaren: “Krijg ik bij een weigering geen kruisje achter mijn naam?” Dat gevoel wordt ook gevoed door een opmerking in de brief van AON die later wordt ingetrokken: “We zullen de collega’s die meedoen, niet vergeten”.’

In een tweede brief aan zijn leden stelt Van Hees dat de kracht van de werknemers vooral ligt in gezamenlijk optreden. ‘Juist het massaal afwijzen maakt het AON onmogelijk om tot repressieve maatregelen over te gaan. Wat ook helpt is dat de or evenmin achter het loonoffer staat.’

VISIONAIR

De werknemers van AON krijgen tot 12 mei 18:00 uur de tijd om aan te geven of ze meedoen of niet. Van tevoren was niet duidelijk gemaakt hoeveel mensen er mee moesten doen om het loonoffer geslaagd te kunnen noemen. Naar verluidt zou de gerealiseerde besparing 19 miljoen moeten bedragen.

Ondertussen wordt intern de druk verder opgevoerd. De Nederlandse CEO Marc van Nuland geeft in een interne memo aan 'dat over een paar maanden andere bedrijven zullen zeggen dat ze het ook hadden moeten doen'. Van Hees reageert in een interview met Assurantie Magazine dat de CEO ‘niet de visionair moet gaan uithangen’.

BESPARING GEREALISEERD

Na de deadline van 12 mei zegt Van Nuland in een videoboodschap bijzonder trots te zijn dat de gewenste besparing is gerealiseerd. Dit is volgens hem bereikt door kostenbesparingen, het niet verlengen van de contracten van externe en tijdelijke collega’s en het loonoffer, wat AON intern de salarisreductiemaatregel noemt. Wat hij echter niet zegt is hoeveel geld er precies bespaard is. En ook niet hoeveel medewerkers meedoen met het loonoffer.

‘Erg transparant is het allemaal niet’, constateert Van Hees. ‘Ik wil hier echter wel bij vermelden dat de CEO de rijen in zijn videoboodschap sluit door ook de mensen die niet hebben ingestemd met het loonoffer te bedanken.’

Om een iets completer beeld te krijgen vraagt FNV Finance via de internationale vakbondskoepel wat de AON-vestigingen in andere landen hebben gedaan. In de USA en Canada blijkt het loonoffer gewoon te zijn doorgevoerd. In Europa is het beeld wisselend. Betalingen van inkomensemolumenten zijn uitgesteld, de sociale zekerheid is aangesproken, er is gebruik gemaakt van noodmatregelen van de overheid en in Denemarken wordt er tijdelijk minder pensioenpremie afgedragen.

IN EEN INTERVIEW MET ASSURANTIE MAGAZINE REAGEERT VAN HEES MET DE OPMERKING DAT DE AON-CEO ‘NIET DE VISIONAIR MOET GAAN UITHANGEN'

Deel deze pagina