COLUMN

PIET

Piet Rietman is beleidseconoom en politiek econoom. Hij werkt in de financiële sector en is plaatsvervangend lid van het FNV Ledenparlement.

Beeld Doon van de Ven

GEDRAAG JE ALS EEN WERKGEVER

Heb je al goede voornemens voor 2022? Het antwoord 'nee' is bij deze vraag ook goed. Want 2022 wordt het ideale jaar om vaker 'nee' te zeggen.

Om te zien waarom dit jaar zo ideaal is moeten we kort even in de records van de afgelopen tijd duiken. In het derde kwartaal van dit jaar waren er per 100 werklozen 126 vacatures. Er stonden 371.000 vacatures open en er waren ruim 11 miljoen banen. Allemaal nog nooit eerder vertoond.

Het kan zijn best dat deze zogenoemde arbeidsmarktkrapte iets afneemt in 2022, maar zolang de economie groeit terwijl de bevolking vergrijst is er een tekort aan personeel. Die personeelstekorten zijn het echte 'nieuwe normaal'. Gelukkig maar. Want als er ergens een tekort aan is, stijgt de prijs ervan. In een economie met personeelstekorten stijgen de lonen.

Ook op andere vlakken verbetert de positie van de werknemer. Betere secundaire voorwaarden of vaste contracten? Wie onderhandelt tegen de achtergrond van personeelstekorten, krijgt het makkelijker voor elkaar.

Het is maar net de vraag wat je wilt bereiken met die verbeterde onderhandelingspositie. Hoe zinvol is je werk? En vind je het leuk? Het wordt een goed jaar om met je leidinggevende te praten over zingeving en plezier. Misschien kan je baan zinvoller en leuker worden. En zo niet dan heb je alternatieven, dankzij die personeelstekorten. Er is binnen of buiten de financiële sector vast iets te vinden waar je gelukkiger van wordt.

Scheve machtsverhoudingen kenmerken ongezonde relaties. Dat geldt ook voor een arbeidsrelatie. Op papier is de verhouding werkgever-werknemer gelijk. Een werknemer kan uit ontevredenheid een andere werkgever zoeken, een werkgever kan uit ontevredenheid een andere werknemer zoeken. En we hebben de wet. Die zegt bijvoorbeeld dat je alleen werk hoeft te doen dat redelijkerwijs van je gevraagd mag worden. Of dat verlofdagen alleen geweigerd mogen worden met een gewichtige reden.

Maar wat als de betekenis van 'redelijkerwijs' of 'gewichtig' wordt bepaald door een bedrijf dat een HR-afdeling en een batterij aan advocaten klaar heeft staan? Of door een leidinggevende waarvan je tegelijkertijd afhankelijk bent voor een promotie? Dan is het goed om, in een periode met veel personeelstekorten, de rug eens recht te houden. Neem verlofdagen, weiger een onuitvoerbaar verzoek én vraag om een promotie. Weet dat er advocaten van de FNV voor je klaarstaan als je in een arbeidsconflict belandt.

Kijk eens hoe je werkgever zich gedraagt en doe dat na. Wie heeft de leiding in een gesprek? Waarom is het zo dat in een cao- of individuele loononderhandeling de agenda wordt bepaald door de werkgever? Waarom bepalen zij de vergaderdata? Waarom bepalen zij de toonzetting?

Je leidinggevende kan tegen je zeggen: 'Ik verwacht binnen zes weken de volgende drie punten en bij een gebrek aan resultaat praten we er verder over met HR erbij'. Precies diezelfde zin kun je zelf uitspreken als je niet tevreden bent over je werkgever. En je gevoelsmatig over de drempel bent dat je dit dúrft te zeggen.

Om je te gedragen zoals je werkgever is er meer nodig dan alleen de wetenschap dat er personeelstekorten zijn. Je moet ook gebruik van die tekorten kunnen maken – en dus vaardigheden hebben die elders veelgevraagd zijn. En je moet ervoor zorgen dat je collectief sterk staat.

Herscholing en de vakbond sterker maken zijn uiteindelijk de goede voornemens waardoor 'nee' zeggen het luidst en duidelijkst klinkt. Ik wens u een assertief 2022.

Piet Rietman

Deel deze pagina