FINANCE

ONBEPERKT VERLOF HEEFT WEINIG FANS

Tekst Ronald de Kreij Beeld Doon van de Ven, Shutterstock

Het was korte tijd hét onderwerp van gesprek in de financiële sector; het vrijlaten van de verlofregels. Niet meer rond de 27 dagen verlof per jaar, maar verlof opnemen wanneer je dat nodig hebt. Dat idee leek interessant, maar de praktijk blijkt weerbarstig. De medewerkers zien te veel beren op de weg.

Heeft onbeperkt verlof toekomst? Onder deze titel publiceerden we iets meer dan een half jaar geleden een artikel in dit FNV Finance e-Magazine over een pilot rond onbeperkt verlof die op 1 oktober van dit jaar zou starten bij Aegon. De genoemde datum is inmiddels gepasseerd en de vraag die we daarvoor stelden kunnen we nu ook beantwoorden: Neen. Althans voorlopig niet. De pilot bij Aegon is op voorhand afgeblazen omdat onvoldoende medewerkers er iets voor voelen.

WENKEND PERSPECTIEF

‘Voor FNV Finance is meer autonomie bij de werknemer op het vlak van verlof opnemen een wenkend perspectief’, zegt vakbondsbestuurder Bernadette Vloon. ‘Daarom hebben we ingestemd met afspraken in diverse cao’s over pilotprojecten op dit gebied. Maar we vinden wel dat ingrijpende wijzigingen in het arbeidsvoorwaardenpakket goed moeten worden voorbereid. Er moet voldoende draagvlak voor zijn. Anders geldt wat ons betreft het gezegde "Bij twijfel niet inhalen”.’

Dit laatste betreft Aegon. Vloon: ‘De afspraak was dat de pilot zou doorgaan als 75 procent van het personeel er achter stond. Uiteindelijk kwamen we niet verder dan 50 procent. Dus was de conclusie dat er in ieder geval op dit moment onvoldoende draagvlak is.’

GEEN EXTRA WERKDRUK

Op de vraag wat zij er zelf van vindt dat de pilot is afgeblazen, antwoordt Vloon dat ze er ‘een beetje dubbel’ in zit. ‘Enerzijds had ik graag gezien wat de proef had opgeleverd’, zegt ze, ‘en of onbeperkt verlof ook daadwerkelijk bijdraagt aan meer eigen regelruimte en daarmee ook werkgeluk voor het personeel. Anderzijds snap ik de terughoudendheid ook. Uitgangspunt was dat de deelnemers hun verlof zouden afstemmen met hun leidinggevende en directe collega’s. Maar het verlof moest wel kunnen en mocht geen extra geld kosten doordat er vervangend personeel moest worden ingehuurd. Maar ja, je collega’s hebben het net als jij natuurlijk ook druk, en dat maakt het lastig om juist aan hen te vragen of zij het erg vinden dat jij verlof opneemt. Bovendien houden werknemers tegenwoordig eerder vakantiedagen over dan dat ze tekort komen. Onder het bestaande regime kun je die dagen meenemen naar een volgend jaar. Met onbeperkt verlof kan dat niet meer.’

Zo ziet Vloon samen met de Aegon-medewerkers meer beren op de weg. ‘Stel je bent net nieuw of je contract staat onder druk. Ga je dan vrij vragen? Dat is veel gemakkelijker als je gebruik maakt van de vakantiedagen waar je gewoon recht op hebt. Als je dan een paar dagen opneemt, zegt niemand daar iets van.’

VERLOF VOELDE OPEENS MEER ALS EEN GUNST DAN ALS EEN RECHT

Bernadette Vloon: ‘Er moet wel voldoende draagvlak zijn'.

OOK A.S.R. EN ING

Aegon is overigens niet de enige partij in de financiële sector waar een voorgenomen proef met onbeperkt verlof voegtijdig is gesneuveld. Eerder al was de klankbordgroep van FNV Finance bij a.s.r. snel klaar met de suggestie van de bedrijfsleiding om onbeperkt verlof te gaan invoeren. Het idee werd als “ondoordacht” bestempeld. Kort samengevat was de analyse dat de werknemers veel verantwoordelijkheid erbij zouden krijgen en dat de werkdruk omhoog zou gaan. Ze dachten zelfs dat het vooral om een bezuiniging ging. Het idee is daarom uiteindelijk ook niet aan de cao-tafel besproken.

Bij ING kwam het wél tot een pilot. Daar liep de proef al in 2020 en deelname was op vrijwillige basis. Ook daar was bepaald dat de verlofopname in overleg moest zijn met de leidinggevende en het team. De pilot leerde dat onbeperkt verlof niet leidt tot verbetering van de werk-privé-balans of tot meer werkbevlogenheid. Positief scoorde de pilot op de gemoedstoestand: je hoeft geen verlof meer te sparen voor onverwachte situaties. Negatief was het gevoel dat verlof opeens meer als een gunst werd gezien dan als een wettelijk recht.

Al met al oordeelden de deelnemende ING-medewerkers negatief. Dit enerzijds omdat de werkgever onbeperkt positief leek te zijn over onbeperkt verlof, wat irritatie opriep. Anderzijds vanwege de arbeidsverhoudingen. Veel ING’ers zien hun werkdruk door besparingsprogramma’s oplopen, en ze hebben de verwachting dat ze hierdoor niet meer maar juist minder verlof kunnen opnemen.

HOE VERDER?

Hoe nu verder? Betekenen deze ervaringen het definitieve einde van onbeperkt verlof? Zover wil FNV-bestuurder Vloon niet gaan. ‘Voor nu kan het idee bij de meeste banken en verzekeraars voorlopig in de ijskast. Maar bijvoorbeeld bij de online bank Knab bestaat nog steeds wél de wens om een variant van onbeperkt verlof te implementeren. Dat wordt mogelijk wat lastig omdat Knab onder de cao van Aegon valt. Dus daar moeten we het samen met Aegon nog over hebben hoe we daar mee omgaan. Voor de rest schuiven we het onderwerp wat mij betreft door naar een volgende cao of daarna, wanneer we het weer eens hebben over de verlofbehoeftes van het personeel. Wie weet ziet de wereld er dan heel anders uit.’

Deel deze pagina